İçeriğe geç
Deprem
EN

Deprem öncesi, sırası ve sonrası

AFAD ve FEMA önerilerinden derlenmiş kısa bir rehber. Bu sayfa bir kez açıldıktan sonra internetsiz de okunabilir.

İnternetsiz çalışır

Deprem öncesi

  • Dolap, kitaplık ve beyaz eşya gibi devrilebilecek eşyaları duvara sabitle; ağır eşyaları alt raflara koy.
  • Yatağın üstünde ve yanında devrilebilecek ağır eşya bulundurma; çıkış yollarını açık tut.
  • Gaz vanasının, su vanasının ve elektrik sigortasının yerini evdeki herkes bilsin.
  • Bir deprem çantası hazırla ve çıkışa yakın bir yerde tut.
  • Aile acil durum planı yap: buluşma noktaları ve şehir dışında bir iletişim kişisi belirle.
  • Mahallendeki toplanma alanını öğren.
  • Önemli belgelerin kopyalarını su geçirmez bir poşette sakla.
  • Konutuna zorunlu deprem sigortası (DASK) yaptır.
  • Yılda birkaç kez Çök – Kapan – Tutun tatbikatı yap; çocuklarla tatbikatı oyuna dönüştür.

Deprem sırasında

  • Bina içindeysen: Çök – Kapan – Tutun. Sağlam bir masanın altına gir, başını ve enseni koru, sarsıntı bitene kadar masaya tutun.
  • Masa yoksa iç duvar dibine çök, başını ve enseni kollarınla koru. Pencere ve camlardan uzak dur.
  • Merdivenlere ya da çıkışa koşma; balkondan ya da pencereden atlama; asansör kullanma.
  • Tekerlekli sandalyedeysen tekerlekleri kilitle, başını ve enseni koru.
  • Açık alandaysan binalardan, duvar diplerinden, ağaçlardan, direklerden ve enerji hatlarından uzaklaş.
  • Araç kullanıyorsan yolu kapatmadan sağa çekip dur, sarsıntı bitene kadar araçta bekle. Köprü, üst geçit ve enerji hatlarının yakınında durma.
  • Deniz kıyısındaysan sarsıntı bitince kıyıdan uzaklaş.

Deprem sonrası

  • Önce kendi güvenliğinden emin ol, sonra çevrendekilere yardım et.
  • Gaz kokusu alırsan vanayı kapat, camları ve kapıları aç, binayı hemen terk et. Kibrit, çakmak yakma; elektrik düğmelerine dokunma. Güvenli bir yerden 187’yi ara.
  • Hasarlı binalara girme; artçı sarsıntılar hasarı büyütebilir. Bina güvenliği için ilk kontroller.
  • Deprem çantanı al ve buluşma noktana ya da toplanma alanına git.
  • Telefonu yalnızca acil durumlar için kullan; yakınlarına kısa mesajla haber ver.
  • Resmî duyuruları (AFAD, radyo) takip et; yolları acil durum araçları için boş bırak.
  • Artçı sarsıntılarda yine Çök – Kapan – Tutun yap.

Enkaz altında kaldıysan

  • Panik yapma, enerjini koru; hayatını riske atacak hareketlerden kaçın.
  • Toz solumamak için ağzını ve burnunu bir kumaşla kapat.
  • Borulara ya da duvara vurarak ya da düdük çalarak yerini belli et; bağırmak seni çabuk yorar, son çare olsun.
  • Işığın varsa SOS işareti ver.

İlgili yazılar

hazırlık2 dk okuma

Çocuklarla deprem tatbikatı: evde adım adım

Çocuklarla evde deprem tatbikatı nasıl yapılır? Yaşa göre anlatım, Çök–Kapan–Tutun oyunu, buluşma noktası provası ve tatbikattan sonra konuşulacaklar.

deprem güvenliği2 dk okuma

Deprem anında ne yapmalı: Çök – Kapan – Tutun

Sarsıntı başladığında ilk saniyelerde ne yapılmalı? Çök – Kapan – Tutun hareketi, farklı ortamlarda uygulanışı ve sarsıntı bittikten sonra atılacak adımlar.

Diğer araçlar

Kaynaklar

  1. Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Alabileceğiniz Önlemleri Biliyor Musunuz?AFAD · afad.gov.tr
  2. Deprem Anında Neler Yapmalısınız?AFAD · afad.gov.tr
  3. EarthquakesReady.gov (FEMA) · ready.gov
  4. Step 6: Improve SafetyEarthquake Country Alliance · earthquakecountry.org
  5. Drop, Cover, and Hold OnGreat ShakeOut · shakeout.org